1989 SONRASI POLONYA’DA KATOLİK KİLİSESİ’NİN ROLÜ

Ozan TELLİOĞLU, Hakan TAŞDEMİR
2.094 606

Öz


Öz

 Polonya Katolik Kilisesi, 1944 yılından komünizmin yıkılmasına kadar olan süreçte komünist hükümete karşı ana karşıt güç olarak  sivil toplumun ayakta kalmasını sağlaması ve Polonyalıların sahip olduğu koyu Katolik kimliğin verdiği ekstra güç sayesinde 1989 yılında gerçekleşen siyasi değişim sonrası ilk dönemde (1989-2004) toplum ve siyaset üzerinde etki sahibi olmayı başarmıştır. Bu dönemde kilise sahip olduğu gücü uygun ölçüde kullanmayı başaramaması nedeniyle halk arasında rahatsızlıklar oluşmaya başlamıştır. Ancak kilisenin bu etkisi ve sahip olduğu gücü hem kilisenin bazı iç dinamikleri hem de bazı dış faktörler sebebiyle özellikle 2004 yılında başlayan Avrupa Birliği entegrasyon süreci ile birlikte zayıflamaya başlamıştır. Bu çalışmada öncelikli olarak Polonya Katolik Kilisesi’nin güç sahibi olmayı başardığı 1989-2004 yılları arası dönemde toplum ve siyaset üzerinde ne şekilde etki sahibi olmayı başardığı anlatılacak olup, ikinci başlık altında 2004 yılından itibaren gücündeki zayıflamada rol oynayan iç ve dış etmenler incelenecektir.

 

Anahtar Sözcükler: Polonya, Katolik Kilisesi, Komünizm, Sekülerleşme, Laiklik.

 

Abstract

After the political change in 1989, the Polish Catholic Church successfully influenced politics and society because it helped the civil society to survive during the period from 1944 until the time when communism fall and it gave extra advantage that Polish people had extreme Catholic identity. In this first period, some disturbances among Polish people began to build up because the church could not use its power to an appropriate extent. However, this impact and power of Catholic Church was weakened because of some internal and external dynamics especially after European Union integration process, beginning in 2004. This study  explains how Polish Catholic Church managed to succeed in achieving an impact on politics and society between 1989 and 2004, during which it was a powerful institution. In addition, the internal and external factors contributing to Catholic Church’s losing its power are analyzed.

Keywords: Poland, Catholic Church, Communism , Secularization,  Secularity.

 


Tam metin:

PDF

Referanslar


Anderson, J. (2009). Din ve demokratikleşme: Polonya ve Rusya deneyimlerinden alınan

dersler. G. Elçik (Editör), Din ve demokrasi. İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği, s.

-98.

Bayır, Ö. E. (2013). Polonya dış politikasında atlantikçilik avrupacılık ikilemi. İstanbul: Derin

Yayınları.

Burdziej, S. (2005). Religion and politics: religious values in the Polish public square since

Religion, State & Society, 33(2), 165-174.

Byrnes, T. A., & Katzenstein, P. J. (2006). Religion in an expanding europe. New York: Cambridge

University Press.

CBOS. (1995). Wybory prezydenckie a opinia Episkopatu Polski. Warszawa: Centrum Badania

Opinii Społecznej.

CBOS. (1998). Opinie o potrzebie wychowania seksualnego w szkolach.. Warszawa: Centrum

Badania Opinii Społecznej.

Davie, G. (2005). Modern Avrupa‘da Din. (Çev. A. Demirci) İstanbul: Küre Yayınları.

Dudek, A. (1997). Pierwsze lata III Rzeczpospolitej 1989-1995. Zarys historii politycznej Polski.

Kraków: Wydawnictwo GEO.

Ertit, V. (2014). Sekülerleşme dinden uzaklaşmanın hikayesi. Ankara: Liberte Yayınları.

Gdula, M. (2010). Kohabitacja i Sojusz. Polityka i Kościół. A. Ostolski (editör). Kościół,

Państwo i Polityka Płci. Warszawa: Heinrich Boll Stiftung, s. 66-74.

Heinen , J., & Portet, S. (2009). Religion, politics and gender quality in Poland. United Nations

Research Institute for Social Development . Berlin: Heinrich Böll Stiftung.

Karboński, A. (1994). The National Council for Soviet and East European research. Los Angeles:

University of California.

Kilp, A. (2002). Religion enters politics: the process of politicization of religious issues in four

post-communist countries. Yüksek Lisans Tezi, Department of Political Science, University

of Tartu, Tartu.

Köylü, M. (2014). Polonya‘da din-devlet ilişkisi ve din eğitimi. M. Köylü, & İ. Turan (Editörler).

Karşılaştırmalı Din Eğitimi (s. 171-190). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Kraśko, P., Durczok, K., Wiśniewska, K., Nęcek, R., Mrożek, A., & Król, B. (2011). Bitwa o

kościół. Kraków: Wydawnictwo Salwator.

Kucharczyk, J. (2013). Opinie polaków na temat wybranych aspektów relacji państwo-kościół

w przestrzeni publicznej. Polska: Instytut Spraw Publicznych.

Kulczycki, A. (1995). Abortion policy in Postcommunist Europe: the conflict in Poland. Population

and Develepment Review, 21(3), s. 471-505.

Lisicka, H. (2002). Rola Kościoła Katolickiego w systemie politycznym Rzeczpospolitej Polskiej.

A. Antoszewski içinde, Demokratyzacja w III Rzeczpospolitej. Wrocław: Wydawnictwo

Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 199-215.

Mariański, J. (2013). Kościół Katolicki w Polsce w przestrzeni życia publicznego. Toruń: Wydawnictwo

Adam Marszałek.

Mazurkiewicz, P. (2001). Kościół i Demokracja. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

Miller, S. S. (1997). Religion and politics in Poland: the abortion issue. Canadian Slavonic

Papers, XXXIX(Mart - Haziran), s. 63-86.

Nash, J. (2000). National political influence and the Catholic Church. Honors Project, Illinois

Wesleyan University, Political Science Department.

Ostolski, A. (2010). Nasi okupanci 2.0, czyli jak zdobyć milczącą większość . A. Ostolski (Dü.)

içinde, Kościół, państwo i polityka płci. Warszawa: Heinrich Böll Stiftung, s. 172-183.

Overbeek, E. (2013). Lękajcie się ofiary pedofilii w kościele polskim mowią. Warszawa: Wydawnictwo

Czarna Owca.

Özcan, S. A. (2012). Rusya ve Polonya‘da din, kimlik, siyaset. Ankara: Küre Yayınları.

Ramet, S. P. (2014). The Catholic Church in post-communist Poland: polarization, privatization,

and decline in influence. S. P. Ramet (Editör), Religion and politics in post-socialist

central and southeastern Europe-Challanges since 1989. London: Palgrave Macmillan, s.

-52.

Roguska, B. (2012). Opinie o finansowaniıu kościóła. Warszawa: Centrum Badania Opinii

Społecznej.

Roguska, B. (2013). Czy Polacy skorzystają z odpisu podatkowego na kościół. Warszawa:

Centrum Badania Opinii Spolecznej.

Rynkowski, M. (2008). Polonya. A. Köse, & T. Küçükcan (Editörler), Avrupa Birliği ülkelerinde

din ve devlet ilişkisi. İstanbul: İsam Yayınları, s. 253-273.

Sowiński, S. (2013). Obecność Kościoła Katolickiego w sferze publicznej. Demokratycznego

Państwa Prawa. Przykład Współczesnej Polski. Warszawa: Instytut Politologii Uniwersytet

Kardinała Stefana Wyszyńskiego.

Wosicki, P., Zięba, A. (2007). Polska droga do prawnej ochrony dziecka nienarodzonego.

Służba Życiu, nr 2, s. 36.

Zagrodzki, W. (2011). Lekcja religii w szkole nie będzie katechezą. Web: http://www.katolik.

pl/lekcja-religii-w-szkole-nie-bedzie-katecheza,23245,416,cz.html adresinden 14 Nisan

tarihinde alınmıştır.

Zielińska, K. (2013). Religious education in Poland. D. Davis, & E. Mirashnikova (Editörler),

The routledge international handbook of religious education. London: Routledge, s. 273-