ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ ULUS İNŞA SÜRECİNDE IRK VE IRKÇILIK (1923-1938) IN THE EARLY REPUCLIC PERIOD IN THE NATION-BUILDING PROCESS RACE AND RACISM (1923-1938)

Emine ERDEN KAYA
3.698 1.136

Öz


Özet

19.  yüzyılla birlikte Batı’da ırkla ilgili düşünce ve eylemler yükselişe geçti. Bu fikirler zamanla politik ve ekonomik amaçlar içeren ideolojik bir yapı halini alarak ırkçı ve ayrılıkçı uygulamalara dönüştü. Batı emperyalist amaçlarını bilimi kullanarak meşrulaştırma telaşı içindeydi. Bu amaçla “bilimsel” antropolojik araştırma verileri kullanılarak dünya milletleri çeşitli ırk kategorileri altında tasnife tabi tutulmuştu. Bu tasnif içinde Türkler sarı ırk kategorisine dâhil edilmişti. Uygar bir toplum oluşturma ve uygar toplumlar arasında yer alma tahayyülü olan Erken Cumhuriyet yöneticileri bu durumu kabul edilemez buldu ve Batıya karşı savunmacı bir telaşla bir dizi antropolojik çalışma başlattı. Amaç Türklerin de Avrupalılar kadar medeni ve beyaz ırktan olduğunu ispatlamaktı. Romantik etkilerle elde edilen verilerle birlikte milli bilinci ve ulusal bağları güçlendirecek söylemlerle Türk tarihi yeniden şekillendirildi. Bu çalışmada öncelikle ırk ve ırkçılık kavram ve kuramlar temelinde incelenecek ardından Erken Cumhuriyet Dönemin ulus inşa sürecinde, Batı’nın Türkler hakkındaki sarı ırk suçlamalarına bilimi şiar edinerek, özellikle antropoloji ve tarih çalışmalarıyla nasıl cevap verilmeye çalışıldığı ve ırkçılığın bu savunma hareketindeki etkisi incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: Irk, Irkçılık, Antropoloji, Türk Tarih Tezi, Brakisefal, Dolikosefal.

Abstract

During the 19th century, thoughts and actions about race incresead in the West. These ideas over time including political and economic objectives by taking an ideological state turned into a racist and discriminatory practices. West was the flurry of using science to justify their imperialist aims. For this purpose, world were graded according to scientific anthropological research under various race categories by the nations of the Western. Acccording to this classifications,  Turks had been included in this to the yellow race category. Early Republican managers whom  dreaming of create a civilized society and  take place between civil societies, found this situation unacceptable and launched a series of anthropological studies against to West with defensive hastily. The aim was to prove that the Turks are civil and Caucasians as much as the Europeans. The data obtained, romantic influences and the rhetoric that will strengthen national consciousness and national ties were reshaped Turkish history. In this study, firstly race and racism concepts and theories will be examined on the basis, then in the process of Early Republican nation-building on West's  “Turks are the yellow race” blame on, science based especially try to answer how the anthropological and historical studies and racism impact on the defense motion will be discussed.

Key Words: Race, Racism, Antropology, Turkish History Thesis, Brachycephalic, Dolichocephalic.


Anahtar kelimeler


Irk, Irkçılık, Antropoloji, Türk Tarih Tezi, Brakisefal

Tam metin:

PDF

Referanslar


Aktar, Ayhan. Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları. İletişim Yayınları, İstanbul, 2000.

Alemdaroğlu, Ayça. Öjeni Düşüncesi. T. Bora ve M. Gültekin.(Editörler). Modern Türkiye’de siyasi düşünce: Milliyetçilik. ss.414-421. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009.

Arslan, Emre. Türkiye’de Irkçılık. T. Bora ve M. Gültekin.(Editörler). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Milliyetçilik. ss.409-426. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

Aydın, Suavi. Cumhuriyetin İdeolojik Şekillenmesinde Antropolojinin Rolü. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Kemalizm. ss.244-69. İletişim Yayınları, İstanbul 2011.

Çağaptay, Soner. Otuzlarda Türk Milliyetçiliğinde Irk, Dil ve Etnisite. T. Bora.(Editör). Modern Türkiye’de siyasi düşünce Milliyetçilik. ss.245-261. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009.

Durgun, Şenol. Ulus İnşası ve Milliyetçilik. Binyıl Yayınevi, Ankara, 2014.

Erdem, Galip. Suçlamalar-2 Irkçılık. Ötüken Yayınları, İstanbul, 2012.

Ersanlı, Büşra. Bir aidiyet fermanı “Türk tarih tezi” . T. Bora ve M. Gültekin.(Editörler). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Milliyetçilik. ss. 800-810. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

Galip. Reşit. Türk Irk ve Medeniyet Tarihine Umumi Bir Bakış. Birinci Türk Tarih Kongresi-Konferanslar Müzakere Zabıtları. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1932

Gökalp, Ziya. Türkçülüğün Esasları. Elips Kitap, İstanbul, 2006.

Göral, Özgür Sevgi. Afet İnan. A. İnsel. (Editör). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Kemalizm. ss.220-227. İletişim Yayınları, İstanbul, 2011.

Gültekin, T. ve Koca, Başak. Cumhuriyet Döneminden Günümüze Ülkemizde Gerçekleştirilen Irk Çalışmaları, Antropoloji. 14. 31-42. 2002.

Heywood, Andrew. Siyasi İdeolojiler, ( Çev.: A. K. Bayram, vd.) Adres Yayınevi, Ankara, 2007.

İnan, Afet. Tarihten Evvel ve Tarih Fecrinde. Birinci Türk Tarih Kongresi-Konferanslar Müzakere Zabıtları. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1932

İnan, Arı . Prof. Dr. Afet İnan. Remzi Kitapevi, İstanbul, 2005

Kansu, Şevket Aziz. Türk Antropoloji Enstitüsünün Tarihçesi. Maarif Matbaası, İstanbul, 1940.

Maksudyan, Nazan. Türkçülüğü Ölçmek: Bilim Kurgusal Antropoloji ve Türk Milliyetçiliğinin Irkçı Çehresi 1925-1939. Metis Yayınları, İstanbul, 2005.

Mardin, Şerif. Türkiye’de Irkçılık. M. Türköne ve T. Önder.( Derleyenler) Türk Modernleşmesi-Makaleler 4. 347-354. İletişim Yayınları, İstanbul, 2013

Oral, Mustafa. Türkiye’de Romantik Tarihçilik (1910-1940). Asil Yayın Basım Dağıtım Ltd. Şti. Ankara, 2006.

Ortaylı, İlber. Gelenekten Geleceğe. Timaş Yayınları, İstanbul, 2010

Özbek, Metin. Cumhuriyetle Başlayan Antropoloji. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Cumhuriyetin 75. Yılı Özel Sayısı. ss.105-107. 1998

Özbudun, Sibel ve Uysal, Gülfem. “50 Soruda Antropoloji”. Kayhan matbaacılık, İstanbul, 2012

Pittard, Eugene. Türk Irkı Hakkında (Çev. Ş. A. Kansu). Ülkü Halkevleri Dergisi, VI(45). 1936.

Saray, Mehmet. Atatürk’ün Türklük ve Milliyetçilik Anlayışı. Üç S Basım Dağıtım, Ankara, 2012.

Toprak, Zafer. Darwin'den Dersim'e Cumhuriyet ve Antropoloji. Doğan Yayınları, İstanbul, 2012.

Ünder, Hasan. Türkiye’de Sosyal Darwinizm Düşüncesi. T. Bora ve M. Gültekin.(Editörler). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Milliyetçilik ss.427-437. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009.

Yetkin, Çetin. Siyasal Düşünceler Tarihi-IV- XX. Yüzyıl Başlarından II. Dünya Savaşının Bitimine Kadar Batı’da Sömürülen Ülkelerde ve Türkiye’de Irkçılık ve Ulusçuluk. Gürer Yayınları, İstanbul, 2013.

Yörük, Zafer . Türk Kimliği. İ. Cüre, S. Eralp, D. Küçükaydın ve G. Çağlar (Editörler) Irkçılık ve Milliyetçilik- Sosyalizmin Sorunları Dizisi: 2. Belge Uluslararası Yayıncılık, İstanbul, 1995.